СОНСГОЛ СЭРГЭЭХ ТАСАГ

СОНСГОЛЫН ЭМЧИЙН ҮЗЛЭГ, ОНОШИЛГОО

Үйл ажиллагааны чиглэл

Сонсголын эмчийн үзлэгийн кабинет нь бүх насны хүнд чихний үзлэг, сонсголын эмгэгүүдийн оношилгоо, тусламж үйлчилгээг олон улсын болон монгол улсын оношилгоо эмчилгээний удирдамжийн дагуу үзүүлж байна.

Шинжилгээ, оношилгоо

Чих, сонсголын үзлэг (хатуу дуран), сонсголын эмгэгүүдийн ялган оношилгоо, зөвлөгөө
Дунгийн суулгац (Cochlear Implant), ясны сонсголын аппарат (BAHA)-ны тохиргоо

Үзлэгт ирэхдээ анхаарах зүйлс

1
Цахим бүртгэлд дугаар аван нэрээ бүртгүүлж, эмчийн үзлэгт орно.
2
Өмнө хийгдсэн сонсголын шинжилгээнүүдийн хариуг авчирна.
3
Дунгийн суулгац болон BAHA аппаратны тохиргоог урьдчилан гаргасан хуваарийн дагуу Мягмар, Пүрэв гарагуудад хийнэ.

СОНСГОЛЫН НАРИЙН МЭРГЭЖЛИЙН ШИНЖИЛГЭЭ

Сонсголын бичлэг (Audiometry)

Madsen Aurical Aud багаж · 15–20 минут · 5 наснаас дээш

Сонсголын бичлэг нь сонсголын босгыг тодорхойлох, сонсгол бууралтын зэрэг, хэлбэр, шалтгааныг үнэлэх үндсэн шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээгээр янз бүрийн давтамжийн цэвэр авиаг хамгийн сул түвшинд сонсож байгаа сонсголын босгыг тогтоодог. Манай эмнэлэг Madsen фирмийн Aurical Aud багажаар сонсголын бичлэгийг олон улсын стандартын дагуу хийж байна.

Шинжилгээгээр юу тодорхойлох вэ?

✓Чих тус бүрээр сонсголын босгыг тодорхойлно
✓Сонсгол бууралтын зэргийг тогтооно
✓Дамжуулах болон мэдрэхүйн гаралтай сонсгол бууралтыг ялган оношлоно
✓Сонсголын аппарат хэрэглэх шаардлагыг үнэлнэ
✓Эмчилгээ, мэс заслын үр дүнг хянана

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авах шаардлагагүй, цахим бүртгэлд бүртгүүлэн үйлчлүүлнэ.
2
Гадна, дунд чихний үрэвсэл, хулхин бөглөөтэй бол урьдчилан үзлэг хийлгэх.
3
Шинжилгээний өмнө чанга дуу чимээнээс зайлсхийх.

15–20 минутШинжилгээний хугацаа

5 наснаас дээшНасны заалт

Madsen Aurical AudАшигладаг багаж

Өргөн хүрээний тимпанометр (WBT)

Interacoustics Titan · 5–10 минут · Нярайд ч тохиромжтой

Өргөн хүрээний тимпанометр нь дунд чихний үйл ажиллагааг өргөн хүрээний давтамжаар үнэлдэг орчин үеийн оношилгооны арга юм. Уламжлалт тимпанометрийн шинжилгээ нь зөвхөн 226 Hz-ийн нэг давтамж ашигладаг бол WBT нь 226–8000 Hz хүртэлх өргөн хүрээний давтамжаар хэмжилт хийж, дунд чихний талаар илүү нарийвчилсан мэдээлэл өгдөг. WBT нь дууны энергийн шингээлт (Acoustic Absorbance), дамжуулалт болон резонансын давтамжийг хэмжиж, дунд чихний эмгэгийг эрт илрүүлэхэд өндөр ач холбогдолтой. Манай эмнэлэг Interacoustics фирмийн Titan багажаар Wideband Tympanometry шинжилгээг олон улсын стандартын дагуу хийж байна.

Шинжилгээгээр юу тодорхойлох вэ?

✓Дунд чихний шүүдэст үрэвсэл
✓Дунд чихний даралт, авианы шингээлт (Absorbance)
✓Евстахийн гуурсан хоолойн үйл ажиллагаа
✓Сонсголын ясны гинжин хэлхээний эмгэг (Отосклероз)
✓Дотор чихний зарим эмгэгүүдийн оношлогоо (SSCD)

Шинжилгээгээр Давуу тал

✓Нярайн чихний суваг уян хатан байдаг тул уламжлалт 226 Гц-ийн тимпанометрээр хэмжихэд худлаа эерэг үр дүн гарч болно. WBT нь 6 сар хүртэлх нярайд дунд чихний үйл ажиллагааг үнэлэхэд хамгийн тохиромжтой арга юм.
✓Шинжилгээний хугацаа богино (5–10 минут)

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авах шаардлагагүй, цахим бүртгэлд бүртгүүлэн үйлчлүүлнэ.
2
Гадна, дунд чихний үрэвсэл, хулхин бөглөөтэй бол урьдчилан ЧХХ-ийн үзлэгт орох.

Шинжилгээ хэрхэн хийгддэг вэ?

Шинжилгээний үед чихний сувагт зориулалтын зөөлөн хошуу байрлуулж, янз бүрийн давтамжийн авиа дамжуулан дунд чихний хариу урвалыг хэмждэг

5–10 минутХугацаа

Interacoustics TitanБагаж

ASSR – Тайван үеийн сонсголын хариу урвал

Interacoustics Eclipse · 30–90 минут · Нярайд тохиромжтой

ASSR нь сонсголын босгыг тодорхойлох зорилгоор тархины цахилгаан хариу урвалыг хэмждэг объектив электрофизиологийн шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээ нь өвчтөний хариу үйлдлээс хамааралгүйгээр хийгддэг тул нярай, бага насны хүүхэд болон энгийн сонсголын бичлэг хийлгэх боломжгүй хүмүүсийн сонсголын түвшинг тогтооход өндөр ач холбогдолтой. Манай эмнэлэг Interacoustics фирмийн дэвшилтэт технологийн Eclipse багажаар ASSR шинжилгээг монгол улс болон олон улсын стандартын дагуу хийж байна.

ASSR шинжилгээний заалт

✓Нярай болон бага насны хүүхдийн сонсголын үнэлгээ Нярайн сонсголын тандалт шинжилгээнд тэнцээгүй хүүхдэд сонсголын босгыг нарийвчлан тодорхойлох
✓Хөдөлмөрийн чадвар алдалтыг үнэлэх
✓Сонсгол бууралтын хэлбэр, зэрэг тодорхойлох
✓Хамтран ажиллах боломжгүй үйлчлүүлэгч Хөгжлийн бэрхшээлтэй, хөдөлгөөний болон оюуны хүндрэлтэй хүмүүсийн сонсголыг үнэлэх
✓Сонсголын аппарат болон кохлеар имплантын заалт гаргах Сонсголын босгыг нарийвчлан тодорхойлж, тохирох тусламж үйлчилгээг сонгоход ашиглана.
✓ABR болон бусад шинжилгээний үр дүнг баталгаажуулах

Шинжилгээний давуу тал

✓Сонсголын босгыг тухайн хүнээс хамааралгүйгээр тодорхойлно
✓Нярай болон бага насны хүүхдэд хийх боломжтой
✓Хоёр чихийг зэрэг үнэлэх боломжтой
✓Олон давтамжийг нэгэн зэрэг хэмждэг
✓Хүнд зэргийн сонсгол бууралтыг илүү нарийвчлалтай үнэлдэг
✓Кохлеар имплантын тохиргоонд чухал мэдээлэл өгдөг

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авч, цагаасаа 20–30 минутын өмнө ирнэ.
2
Нярай, хүүхдийг урьд өдрөөс нойрыг сойж, замдаа унтуулахгүйгээр ирж, бэлтгэл хийгдсэний дараа унтуулна.
3
Насанд хүрэгсэд бичиг баримттайгаа ирнэ.
4
Шинжилгээний өмнө чихний үзлэг хийлгэнэ. Үс цэвэр, тосгүй байх.

Шинжилгээ хэрхэн хийгддэг вэ?

1
Толгой болон чихний орчимд арьсыг бэлтгэн арчаад электрод байрлуулна.
2
Чихэвчээр тодорхой давтамжийн авиа дамжуулна.
3
Тархины цахилгаан хариу урвалыг бүртгэнэ.
4
Компьютерийн тусламжтайгаар сонсголын босгыг тооцоолно.

30–90 минутХугацаа

Eclipse (Interacoustics)Багаж

ABR – Тархины багана хэсгийн сонсголын хариу урвал

Interacoustics Eclipse · 30–90 минут · Объектив шинжилгээ

ABR шинжилгээ нь дуу авианд сонсголын мэдрэл болон тархины багана хэсгийн үзүүлж буй хариу урвалыг үнэлдэг обьектив шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээ нь өвчтөний идэвхтэй оролцоо шаардахгүй бөгөөд сонсголын босго түвшинг тодорхойлох, сонсголын мэдрэлийн замын үйл ажиллагааг үнэлэхэд ашиглагддаг. Манай эмнэлэг Interacoustics фирмийн дэвшилтэт технологийн Eclipse багажаар ABR шинжилгээг монгол улс болон олон улсын стандартын дагуу хийж байна.

ABR шинжилгээний заалт

✓Нярайн сонсголын тандалт шинжилгээнд тэнцээгүй нярай
✓Сонсгол бууралтын сэжигтэй нярай, хүүхэд
✓Зан үйлийн сонсголын шинжилгээ хийх боломжгүй хүүхэд, насанд хүрэгчид
✓Хөгжлийн бэрхшээлтэй болон хамтран ажиллах боломжгүй үйлчлүүлэгч
✓Сонсголын мэдрэл, тархины багана хэсгийн эмгэг сэжиглэсэн тохиолдолд
✓Сонсголын мэдрэлийн хүрээний эмгэг илрүүлэх зорилгоор
✓Кохлеар имплантын өмнөх болон дараах үнэлгээ хийх үед

Шинжилгээний давуу тал

✓Өвдөлтгүй, аюулгүй
✓Өвчтөний идэвхтэй оролцоо шаарддаггүй
✓Нярай болон бага насны хүүхдэд хийх боломжтой
✓Сонсголын босгыг өндөр нарийвчлалтай тодорхойлно
✓Сонсгол бууралтыг эрт илрүүлэх боломжтой

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авч, 20–30 минутын өмнө ирнэ.
2
Нярай, хүүхдийг урьд өдрөөс нойрыг сойж ирнэ.
3
Шинжилгээний өмнө чихний үзлэг хийлгэнэ. Үс цэвэр, тосгүй байх.

Шинжилгээ хэрхэн хийгддэг вэ?

Шинжилгээний үед үйлчлүүлэгч тайван хэвтэх эсвэл унтаж байх шаардлагатай.Шинжилгээ нь өвдөлтгүй, аюулгүй бага насны хүүхэд заавал унтаж байх үед шинжилгээг хийдэг.

1
Дух болон чихний орчимд жижиг электрод наана.
2
Чихэнд тусгай чихэвч байрлуулна.
3
Чихэвчээр дуу авиа өгч, тархины цахилгаан хариу урвалыг бүртгэнэ.
4
Компьютер дууны өдөөлтөнд үүссэн хариу урвалыг хэмжиж, шинжилгээний үр дүнг боловсруулна.

30–90 минутХугацаа

Eclipse (Interacoustics)Багаж

OAE – Сонсголын цацраг шинжилгээ

Interacoustics Eclipse · 5–10 минут · Нярайн скрининг

OAE шинжилгээ нь дотор чих буюу дун (cochlea)-гийн гадна сормослог эсүүдийн үйл ажиллагааг үнэлдэг, өвдөлтгүй, хурдан, объектив сонсголын шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээ нь ялангуяа нярай, бага насны хүүхэд болон хамтран ажиллах боломжгүй хүмүүст сонсголын скрининг, үнэлгээ хийхэд өргөн хэрэглэгддэг. Манай эмнэлэг Interacoustics фирмийн дэвшилтэт технологийн Eclipse багажаар OAE шинжилгээг монгол улс болон олон улсын стандартын дагуу хийж байна.

OAE шинжилгээний заалт

✓Нярайн сонсголын тандалт
✓Хэл ярианы хөгжил хоцорч буй хүүхэд
✓Сонсгол буурсан байж болзошгүй хүмүүс
✓Сонсголын эмгэгийн эрт илрүүлэлт
✓Сонсголд хортой эмийн хэрэглээ болон дуу чимээний нөлөөллийг хянах үед
✓Сонсголын мэдрэлийн болон мэдрэхүйн бууралтыг ялган оношлох зорилгоор

Шинжилгээний давуу тал

✓Өвдөлтгүй, аюулгүй
✓Хурдан (ихэвчлэн 5–10 минут)
✓Нярай болон бага насны хүүхдэд хийх боломжтой
✓Сонсголын эмгэгийг эрт илрүүлэх боломжтой

OAE шинжилгээ нь дотоод чихний үйл ажиллагааг үнэлдэг боловч сонсголын түвшинг дангаар нь бүрэн тодорхойлохгүй. Шаардлагатай тохиолдолд ABR, ASSR, аудиометр зэрэг нэмэлт шинжилгээ хийнэ.

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авч, цагаасаа 20–30 минутын өмнө ирнэ.
2
Нярай, хүүхдийг унтаж байх үед шинжилгээ хийгддэг.
3
Шинжилгээний өмнө чихний үзлэг хийлгэнэ.

OAE шинжилгээ хэрхэн хийгддэг вэ?

Шинжилгээний үед чихний сувагт жижиг мэдрэгч (probe) байрлуулж, зөөлөн дуу авиа өгнө. Дотоод чих хэвийн ажиллаж байвал дунгийн гадна үсэрхэг эсүүд хариу дохио үүсгэж, уг дохиог төхөөрөмж бүртгэнэ. Шинжилгээ нь хэдхэн минут үргэлжилдэг бөгөөд ямар нэгэн өвдөлт, зовуурь үүсгэдэггүй.

5–10 минутХугацаа

Eclipse (Interacoustics)Багаж

ECochG – Электрокохлеографийн шинжилгээ

20–40 минут · Меньерийн өвчний оношилгоо

ECochG буюу электрокохлеографийн шинжилгээ нь дотор чих (дун) болон сонсголын мэдрэлийн эхний хэсгийн цахилгаан идэвхийг бүртгэн үнэлдэг объектив шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээ нь дотоод чихний эмгэг, тэр дундаа Меньерийн өвчнийг оношлоход өргөн хэрэглэгддэг.

ECochG шинжилгээ хийх заалт

✓Меньерийн өвчин сэжиглэгдсэн үед
✓Эндолимфийн гидропсийг үнэлэх үед
✓Шалтгаан тодорхойгүй толгой эргэх, чих шуугих үед
✓Хэлбэлзэлтэй сонсгол бууралтын үед
✓Дотоод чихний үйл ажиллагааг нарийвчлан үнэлэх шаардлагатай үед

Шинжилгээний давуу тал

✓Дотор чихний үйл ажиллагааг тухайн хүнээс хамааралгүйгээр үнэлнэ
✓Меньерийн өвчнийг оношлоход дэмжлэг үзүүлнэ
✓Өвдөлт багатай, аюулгүй
✓Дотор чихний эмгэгийг эрт илрүүлэхэд тусална

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Урьдчилан цаг авч, цагаасаа 20-30 минутын өмнө ирэн, цахим бүртгэлд бүртгүүлэн үйлчлүүлнэ.
2
Шинжилгээний өмнө чихний үзлэг хийлгэнэ
3
Шинжилгээний үеэр хөдөлгөөнгүй, тайван байх шаардлагатай.

ECochG шинжилгээ хэрхэн хийгддэг вэ?

Шинжилгээний үед чихэнд лидокайнтай цацлагаар мэдээ алдуулна. Чихний хэнгэргэн хальсан дээр тусгай электрод байрлуулж, чихэвчээр богино хугацааны дуу авиа өгнө. Дууны өдөөлтийн хариуд дотор чих болон сонсголын мэдрэлийн үүсгэсэн цахилгаан потенциалыг багажаар бүртгэж, компьютерээр боловсруулан үнэлдэг.

ECochG шинжилгээ нь дангаараа онош тогтоохгүй бөгөөд аудиометр, тимпанометр, OAE, ABR, VNG зэрэг бусад шинжилгээтэй хавсран үнэлдэг.

20–40 минутХугацаа

Үгийн аудиометр (Speech Audiometry)

Яриа ойлгох чадварын шинжилгээ · SRT · WRS · SDS

Үгийн аудиометр нь хүний яриа сонсох, ойлгох чадварыг үнэлдэг сонсголын шинжилгээ юм. Энэхүү шинжилгээ нь хүний үг ялгах чадвар, сонсгол бууралтын зэрэг, хэлбэрийг тодорхойлохоос гадна сонсголын аппарат болон кохлеар имплантын үр дүнг үнэлэхэд чухал ач холбогдолтой. Үгийн аудиометрийн үндсэн үзүүлэлтүүд:

Үндсэн үзүүлэлтүүд

SRTЯрианы доод босго

WRSҮг ялган таних чадвар

SDSЯриа ойлгох чадвар

Үгийн аудиометр хийх заалт

✓Сонсгол бууралтын сэжигтэй хүмүүс
✓Сонсголын аппарат хэрэглэх шаардлагатай эсэхийг үнэлэх үед
✓Сонсголын аппаратын тохиргоо хийх үед
✓Кохлеар имплантын өмнөх болон дараах үнэлгээ хийх үед
✓Сонсголын эмчилгээний үр дүнг хянах үед

Шинжилгээний давуу тал

✓Яриа ойлгох чадварыг бодитоор үнэлнэ
✓Сонсгол бууралтын хэлбэрийг тодорхойлоход тусална
✓Сонсголын аппарат, кохлеар имплантын үр дүнг үнэлэх боломжтой
✓Өдөр тутмын харилцаанд үзүүлэх нөлөөг үнэлнэ

Шинжилгээнд бэлтгэх

1
Шинжилгээний өмнө чихний үзлэг хийлгэх
2
Шинжилгээний үед анхаарал төвлөрүүлэн сонсох

Үгийн аудиометр хэрхэн хийгддэг вэ?

Шинжилгээний үед үйлчлүүлэгч дуу тусгаарласан өрөөнд чихэвч зүүнэ. Тодорхой чанга болон сул түвшинд үг, эсвэл өгүүлбэр сонсгож, сонссон үгээ давтан хэлүүлэх замаар үнэлгээ хийнэ.

Үгийн аудиометр нь үйлчлүүлэгчийн идэвхтэй оролцоо шаарддаг тул бага насны хүүхдэд хийхэд хязгаарлагдмал. Ийм тохиолдолд ABR, ASSR, OAE зэрэг объектив шинжилгээ хавсран ашиглана.

эмч нар